Moses Asagbo is vastberaden, gedisciplineerd en wijdt zijn leven - in naam van God - aan het helpen van anderen. Vooral aan kwetsbare en hulpbehoevende kinderen. Samen met zijn vrouw Mariëtte Asagbo, heeft hij in augustus 2006 het kindertehuis Hanukkah opgericht. Een plek waar kinderen zorg en liefde krijgen. Zelfs de kinderen met een fysieke of verstandelijke beperking, want zij hebben het juist zo hard nodig. Iets wat in Afrika tot op de dag van vandaag een uitzondering is. Een buitengewoon krachtige missie. Maar wat beweegt Moses om zijn missie te vervullen? Om zijn leven te wijden aan God en het ondersteunen van hulpbehoevende en kwetsbare kinderen? 

Wij - samen met filmmaker Sander van Weert* - ontmoetten Moses voor het eerst in Circle of Life School. De school tegenover Hanukkah die haar deuren voor het eerst op 26 juli 2014 opende. Moses is kleiner dan ik aanvankelijk dacht, maar zijn ogen en ontwapende glimlach trekken direct mijn aandacht. Zijn stem klinkt warm, laag en zwaar. Hij draagt een soort kalmte met zich mee waarmee hij mij direct op mijn gemak stelt. Na een korte kennismaking deelt hij ons in hoe de school is ontstaan.

“Lucas was drie weken oud toen wij hem in onze armen sloten. Hij was geboren met een open rug, maar zijn biologische ouders waren erg arm en konden geen operatie betalen. Er is toen contact opgenomen met de Ghanese kinderbescherming en zo is Lucas op 13 september 2006 als vijfde kindje bij Hanukkah komen wonen. Uiteindelijk is Lucas succesvol geopereerd, maar helaas wel vanaf zijn middel verlamd. Desalniettemin speelt Lucas op zijn eigen manier mee met alle andere kinderen en ligt hij bijvoorbeeld languit in de voetbalgoal als keeper. Toen Lucas de leeftijd had bereikt om naar school te gaan bleek dat geen enkele school hem wilde accepteren. Hij was gehandicapt en daarom niet welkom. Hoe hard we ook vochten, het was tevergeefs. We hebben er toen voor gekozen om de touwtjes in eigen handen te nemen en tegenover Hanukkah een school te bouwen: Circle of Life School.”

Na een uitgebreide rondleiding door de school, lopen we weer naar de andere kant van de straat, naar Hanukkah. We worden bestormd door enthousiaste en gillende kinderen die ons direct als klimrek gebruiken. De liefdevolle sfeer en het speelse gedrag van de kinderen, vertellen mij dat zij zich daar welkom en thuis voelen. Mede omdat er duidelijke grenzen en kaders worden gesteld. De kinderen weten waar ze aan toe zijn en dat brengt veiligheid. 

Een manier van opgroeien die Moses zélf niet gekend heeft. 

“Mijn leven als kind was niet makkelijk. Ik was vaak ziek, zat onder de zweren en had regelmatig enorme buikpijn. We sliepen met het hele gezin in één kleine kamer. Meer ruimte was er niet. Er was geen gebrek aan drinkwater, maar wel aan voedsel. Meestal moesten we één bord eten met elkaar delen en wie het snelst at, at ook het meest. Ons speelgoed creëerden we zelf. Dan stopten we afval in en sok en dat was dan onze voetbal. In het hele dorp woonden ongeveer dertig mensen, maar door de slechte leefomstandigheden werd er soms gevochten. Er was geen morele structuur en dat maakte het lastig.”

 
 

Maar ondanks dat, leerde Moses van zijn moeder om alles gelijk te delen. Altijd. Ongeacht de omstandigheden. Hij vertelt ons dat ze hem inspirerende verhalen toezong en vond dat ‘slechte’ daden bestreden moesten worden met ‘goede’ daden. Ze heeft Moses en zijn broers opgevoed als verantwoordelijke kinderen, want ze vond het belangrijk dat zij al op jonge leeftijd op eigen benen konden staan. Ze was er namelijk van overtuigd dat ze niet oud zou worden. Ze was zijn vaders tweede vrouw en dat bracht spanningen met zich mee. Maar niets weerhield haar ervan om haar belangrijke en wijze lessen door te geven.

Twee dagen na onze aankomt, neemt Moses ons mee naar zijn geboortedorp: Bolgatanga. 180 kilometer verwijderd van Sunyani - de plek waar Hanukkah staat. Moses is al een keer die kant op gereden om ons aan te kondigen en de weg te ‘bevrijden’ van ‘evil spirits’. Nog voordat Moses de auto start, wordt de auto gezegend: hij praat luid, helaas onverstaanbaar en tipt het stuur, het dashboard en de versnellingspook aan met een speciale olie. We mogen gaan. Het is een lange, warme rit. Maar ik geniet van het avontuur en de enorme verantwoordelijkheid waarmee Moses ons meeneemt. Na acht uur rijden komen we aan in Bolgatanga. We eten drie fazanten. Wij alleen het vlees, maar bij Moses horen we hard gekraak. Hij eet ze met bot en al op. “Extra calcium”, voegt hij daaraan toe. 

Midden in de nacht gaat de wekker. Moses gaat bidden en wij mogen mee. We rijden naar zijn geboorteplaats. Het is pikdonker, maar we horen hem luid praten. Zonder dat wij er met het blote oog iets van zien worden de ‘evil spirits’ weggedreven en creëert hij ‘ruimte’ zodat we de volgende dag de documentaire over Moses kunnen maken. Hij neemt ons mee in het verhaal waarin hij zich tot God bekeerde. Een belangrijke reis, want nu is hij pastor. Niet alleen bij Hanukkah, maar ook van het omliggende dorp.

“We offerden geiten en kippen bij stenen of bomen. Dat hoorde bij onze religie. Daarmee beschermden we onszelf. Desalniettemin overleden mijn oudste en middelste broers. Dus ik vroeg mijn vader: hoe komt het dat mijn broers overlijden, ondanks alle offers? Mijn vader kon deze vraag, tot zijn grote spijt, niet beantwoorden. 
Op een avond - tijdens het bidden - kwam er iemand naar me toe. Een engel. Hij noemde mijn naam en zei: God roept je, maar je weigert! Ik antwoordde dat ik niet snapte wat hij bedoelde. We liepen even gelijk op, maar op een gegeven moment verdween hij. In het niets. Ik voelde een koude rilling over mijn rug en er kwam een soort zwaarte over mij heen.

Ik besloot - op tienjarige leeftijd - om mij aan te sluiten bij het Christendom. Een goed besluit, want de kerk was voor mij een fijne plek. Er werd gezongen en ik kon mij aansluiten bij allerlei activiteiten. Daarnaast mocht ik uiting geven aan mijn talent: bidden.
Later kwam de engel terug om te vragen of ik - in naam van God - bij een weeshuis in Obuasi wilde werken. Daar heb ik zes jaar voor een Australische dame gewerkt en zij vroeg mij op een gegeven moment om naar de bijbelschool te gaan voor een opleiding tot pastor. Ik vond mezelf toen nog te jong, dus ik rende weg. Ik probeerde een baan te vinden op mijn oude school, maar die was al vergeven. Later ben ik alsnog twee jaar naar de bijbelschool gegaan en sindsdien werk ik als pastor.

Religie betekent hoop. Het betekent dat we op aarde zijn met een missie. Pas wanneer ieders missie is volbracht, mag hij of zij weer terug. God is liefde en liefde moet aan mensen gegeven worden. Dus in naam van God geef ik liefde aan hulpbehoevende en kwetsbare kinderen.”

 
 

Deze video is gemaakt door Sander van Weert

 
 

Een indrukwekkend verhaal, want met zijn talent ‘bidden’ brengt Moses nu veel mensen samen. Door middel van muziek, gesproken woorden en zang, deelt hij de woorden van God en de belangrijke lessen in het leven. Onder andere de wijze lessen van zijn moeder. Maar het zijn niet per se de woorden die aankomen, het is zijn stem, de muziek, het samenzijn en zijn krachtige uitingen die iedereen met iedereen verbindt. 

Terwijl we door Bolgatanga wandelen en Moses zijn vaste rondje maakt langs alle bewoners, wordt ons een verzoeknummer voorgelegd: een oudere dame wil een paar mooie foto’s van zichzelf achterlaten als ze overlijdt. Na twintig minuten komt ze opgedoft haar huis uit strompelen. Een eervolle taak voor Daniel en terwijl hij de foto’s maakt, filmt Sander ‘the making of’. 

Geroerd, gevoed en geïnspireerd, rijden we na twee dagen weer terug naar Hanukkah. De plek waar Moses zijn missie doorgeeft. Het is stil in de auto. Een aangename stilte waarin alles wat is gezegd, gevoeld en gebeurd verwerkt kan worden.

 

* Deze documentaire is in samenwerking met Sander van Weert gemaakt. Een gedreven, integere en zeer vakkundige filmmaker. Maar niet alleen zijn beelden zijn raak en overweldigend mooi. Ook zijn houding, vriendschap en zijn vastberaden goedheid voor de wereld, dragen bij aan zijn beeld.

 

Tekst: Maartje Grond
Fotografie: Daniel Maissan
Video: Sander van Weert